Historia osteopatii - czyli jak to wszystko się zaczęło
Twórcą osteopatii jest Andrew Taylor Still (1928-1917). Był on amerykańskim lekarzem. Zawodu nauczył się od ojca, również lekarza oraz objazdowego kaznodziei. Początkowo, Still stosował klasyczną medycynę tamtych czasów, zalecając kuracje lekami przeczyszczającymi, moczopędnymi, uspokajającymi i przeciwbólowymi. Dodatkowo używał wszelakich maści i plastrów. W połączeniu z lekami farmakologicznymi wykonywał również ręczne techniki nastawcze stawów (manipulacje). Szybko doszedł jednak do wniosku, że regularne zabiegi mechaniczne, odnoszą te same, lub nawet lepsze efekty, bez podawania leków.
Gdzie Still nauczył się pierwszych manipulacji stawów? Czy sam je stworzył? Najnowsze materiały z Museum of Osteopathic Medicine w Kirksville (USA), dokumentują, że Still przebywał wśród Indian Shawnee i sugerują, że znał ich tradycje lecznicze. Faktem jest, że wiele starożytnych kultur, od Azji po Amerykę, stosowało manipulacje stawów. Still wprowadził do medycyny zachodniej paradygmat ciało-umysł-duch, wywodzący się z kluczowej koncepcji uzdrawiania rdzennych Amerykanów. Holistyczne podejście w osteopatii, ma więc swoje dziedzictwo w medycynie tradycyjnej. Bingo! 😃
Podobno, jako chłopiec, Still cierpiał na bóle głowy. Układał głowę na rozpiętej między drzewami linie, i dzięki tej trakcji, eliminował ból.
Jako wnikliwy obserwator dostrzegał racjonalne i teoretyczne braki ówczesnej klasycznej opieki medycznej, szczególnie w dziedzinach anatomii, chirurgii, położnictwa i ogólnego podejścia do leczenia chorób.
W 1859 roku, na skutek komplikacji porodowych, zmarła Mary Vaughan, pierwsza żona Stilla. W 1864 r. Still stracił dwoje własnych dzieci i jedno adoptowane, z powodu epidemii zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Jakby mało był tragedii w jego życiu, miesiąc po epidemii, córka jego drugiej żony, Mary Elviry Turner, zmarła na zapalenie płuc. Ta bezsilność i niemożność uratowania własnej rodziny, skłoniły Stilla do odrzucenia większości tego, czego nauczył się w klasycznej medycynie i zaczął zgłębiać naturę zdrowia i choroby.
Położył silny nacisk na dwóch aspektach.
Pierwszy, to leczenie dolegliwości fizycznych, zakładający normalizację struktury i funkcji ciała. Znakiem rozpoznawczym Stilla była szczegółowa wiedza na temat anatomii (wykonywał liczne sekcje zwłok), która stała się podstawą wielu jego prac diagnostycznych i klinicznych, w szczególności diagnozy palpacyjnej i leczenia manipulacyjnego.
Drugi, podkreślał znaczenie zdrowia i dobrego samopoczucia, w tym zdrowia psychicznego, emocjonalnego i duchowego, a także zwalczania nałogów i złych nawyków zdrowotnych.
Podstawą nowej filozofii Stilla była wiara w boską doskonałość ciała człowieka.
Jego zdaniem, lekarz powinien tylko manualnie wyregulować strukturę, tak jak mechanik reguluje swoją maszynę. Powinien mieć umiejętność skorygowania położenia kości, mięśni, więzadeł, naczyń, nerwów i wydzielin, i nic poza tym. Tak powstała fundamentalna zasada pierwszych osteopatów, brzmiąca: „Find it, fix it and leave it alone”.
W latach osiemdziesiątych XIX wieku Still zaczął publicznie używać terminu „osteopatia” jako nazwy dla swojego nowego zawodu.
Napisał: „Osteopatia składa się z dwóch słów: osteon – oznacza kość, a patos – cierpieć, odczuwać. Uznałem, że kość-osteon, jest punktem wyjścia, od którego powinienem ustalić przyczynę stanów patologicznych. Tak więc połączyłem „osteo” z „patią” i w rezultacie powstała osteopatia”.
Jak sugeruje nazwa osteopatia, Still wykorzystywał szkielet kostny jako punkt odniesienia dla zrozumienia problemów klinicznych i ich procesów patologicznych.
Jednakże, tylko pozornie najbardziej skupiał się na anatomii. Uczył, że szkielet to więcej niż 206 kości połączonych ze sobą więzadłami i tkanką łączną. W swoich dyskursach bardzo szczegółowo opisywał anatomię i patofizjologię dopływu krwi tętniczej do kości udowej, a następnie z powrotem do serca i płuc, wraz z wszystkimi otaczającymi i powiązanymi nerwami, tkankami miękkimi i organami. Wysuwał hipotezę, w jaki sposób utrudniony przepływ krwi tętniczej do kości udowej, spowodowałaby zmiany patofizjologiczne w kości, powodujące ból lub dysfunkcję.
Tak napisał o swojej koncepcji leczenia: „Kości mogą być używane jako dźwignie do zmniejszenia nacisku na nerwy, żyły i tętnice”. Można przez to rozumieć, że struktury naczyniowe i nerwowe otaczają i przechodzą między kośćmi lub przez otwory w kości. Są to miejsca najbardziej narażone na ucisk i zakłócenie ich funkcji. Ponadto powięź jest rodzajem tkanki łącznej, która przyczepia się do kości. Powięź obejmuje wszystkie mięśnie, nerwy i struktury naczyniowe. Struktury mięśniowo-powięziowe napięte lub skręcone w wyniku przeciążenia lub urazu nie tylko ograniczają ruchomość kości, ale także uciskają struktury nerwowo-naczyniowe i zaburzają ich funkcje. Używając kości jako dźwigni ręcznych, można usunąć kostne lub mięśniowo-powięziowe pułapki nerwów lub struktur naczyniowych, przywracając w ten sposób normalne funkcje nerwowe i naczyniowe.
W 1874 r. Still opracował 4 fundamentalne założenia filozoficzne osteopatii:
1. Ciało jest jednością.
Nieważne, jak odległe są od siebie narządy – wszystkie na siebie oddziałują, nie istnieje narząd odizolowany, cokolwiek dzieje się w jednym – musi to powodować odpowiedź w innym, czynnościowo od niego zależnym.
2. Ciało posiada mechanizmy samoregulujące.
Organizm dąży zawsze do odzyskiwania równowagi, zarówno w zakresie powrotu do prawidłowej postawy(napięcia mięśniowo-powięziowe), jak i przemiany biochemicznej, równowagi kwasowo-zasadowej i jonowej.
3. Struktura i funkcja są wzajemnie powiązane.
Przykład? Masywna struktura kłykci kości udowych jest uwarunkowana funkcją podporową i przenoszeniem bardzo dużych sił nacisku szkieletu osiowego na podudzia.
4. Główna przyczyna chorób to zaburzenie ukrwienia.
Tkanka działa prawidłowo, jeżeli jest prawidłowo ukrwiona i posiada fizjologiczną ruchomość oraz położenie.
W swojej autobiografii z roku 1908, Still podaje „techniczną” definicję osteopatii, którą cytuję w oryginale: „Osteopathy is that science which consists of knowledge of the structure and functions of the human mechanism, by which nature under the scientific treatment peculiar to osteopathic practice in harmonious accord with its own mechanical principles, may recover from displacements, disorganizations, derangements, and consequent disease and regain its normal equilibrium of form and function in health and strength.”
W 1892 r. powstała pierwsza amerykańska szkoła-budynek osteopatii w Kirksville, istniejąca do dnia dzisiejszego, teraz jako A.T. Still University College of Osteopathic Medicine (ATSU-KCOM). Początkowo cykl szkolenia trwał 2 lata, by stopniowo osiągnąć wymiar pełnych studiów akademickich.
W 1953 r. ta pierwsza szkoła-matka uzgodniła następującą definicję osteopatii: „Medycyna osteopatyczna, to filozofia, nauka i sztuka. Jej filozofia obejmuje koncepcję jedności budowy i funkcji ciała. Jej nauka obejmuje nauki biologiczne, chemiczne i fizyczne, związane z utrzymaniem zdrowia oraz zapobieganiem, leczeniem i łagodzeniem chorób. Jej sztuką jest zastosowanie filozofii i nauki w praktyce medycyny
osteopatycznej we wszystkich jej gałęziach i specjalnościach.”
W 1917 r. powstała pierwsza europejska szkoła osteopatii w Londynie, obecnie pod nazwą University College of Osteopathy (UCO), a pierwotnie jako British School of Osteopathy (BSO).
I wreszcie, w 2003 r. powstała pierwsza w Polsce szkoła osteopatii, czyli Polska Akademia Osteopatii (PAO), filia renomowanej szkoły belgijskiej Sutherland College of Osteopathic Medicine (SCOM).
W większości szkół w Europie, szkolenia osteopatów odbywają się w cyklu pięcioletnich studiów podyplomowych, przeznaczonych dla lekarzy lub fizjoterapeutów. Obecnie w Polsce istnieje kilka szkół osteopatii, zapewniających kształcenie w pełnym wymiarze godzin i możliwość otrzymania tytułu dyplomowanego osteopaty D.O.
Oto pryncypia medycyny osteopatycznej, wyszczególnione przez European Federation of Osteopaths (EFO):
• Praktyczna osteopatia wykorzystuje wiedzę osteopatyczną, medyczną i naukową do zastosowania jej podczas diagnozowania i leczenia pacjentów.
• Celem osteopatii jest wspieranie wszystkich aspektów zdrowia. Leczenie osteopatyczne może być profilaktyczne, lecznicze, paliatywne i wspomagające.
• Osteopaci, analizują i oceniają strukturalną i funkcjonalną integralność organizmu, wykorzystując krytyczne rozumowanie zasad osteopatycznych w celu ustalenia indywidualnej diagnozy i terapii pacjenta.
• Osteopata postrzega człowieka, jako dynamiczną jednostkę, na którego zdrowie wpływa, jedność ciała, umysłu i ducha. Jeżeli jedna część systemu zostanie zmieniona, wpłynie to na równowagę całości.
• Osteopatia, jest niezależną dyscypliną opieki zdrowotnej. Osteopaci powinni współpracować ze specjalistami innych dyscyplin medycznych.
• Osteopatia opiera się na zasadach zaczerpniętych z fizjologii człowieka, anatomii, embriologii i innych nauk biomedycznych. Ze względu na złożoność organizmu ludzkiego istnieje szereg specjalizacji w osteopatii.
Literatura:
Still AT. Autobiography of Andrew T. Still. Rev ed. Kirksville, MO: Published by the author; 1908. Distibuted, Indianapolis: American Academy of Osteopathy.
Still AT. Osteopathy Research and Practice. Seattle, WA: Eastland Press; 1992. Originally published by the author; 1910.
Zegarra-Parodi R., Draper-Rodi J., Haxton J., Cerritelli F. The Native American heritage of the body-mind-spirit paradigm in osteopathic principles and practices. International Journal of Osteopathic Medicine. September-December 2019, Page 31-37.
Right on my man!
Wonderful views on that!
I didn’t know that.